Endüstri 4.0’da MES ve MOM Rolü

Endüstri 4.0’da MES ve MOM Rolü

Endüstri 4.0’da MES ve MOM Rolü


Endüstri 4.0


Almanlar tarafından ilk defa kullanılan bu terim, 4. Sanayi devrimi olarak da adlandırılmaktadır. Endüstri 4.0 ile amaç nesnelerin tamamını internete taşımaktır. Yaşanılan alanları akıllı sistemler bütünü haline getirmek Endüstri 4.0’ın kapsamı içerisinde yer alır. Gerçekleşen her olayın bir sebebi vardır. Endüstri 4.0’ın ortaya çıkma sebebi dünyada üretim imkanlarının büyük bir kısmına sahip olan Çin hükümetinin önüne geçmektir. Bu sebeple 4. Sanayi devrimi başta Almanya olmak üzere Çin’in bütün rakipleri tarafından gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. 

En net biçimde ifade edilmesi gerekilirse sanayi ve teknolojinin bu devrimde bütünleşmesi şeklinde ifade edilebilir. Yeni nesil yazılım ve donanımlar birleşerek üretim sürecinde siber-fiziksel sistemler kullanılacaktır. Bu sistem sayesinde akıllı fabrikalar üretime başlayacaktır. Akıllı fabrikalar maliyetin ve sürecin azalması; kalitenin, üretim miktarının ve verimin artması anlamına gelmektedir.


MES


Üretim Yürütme Sistemleri olarak Türkçeleştirebileceğimiz MES, her çeşit bilginin veri akışının çevrimiçi ortamda saklandığı sistemin tümüdür.  MES sisteminde ki amaç, her türlü bilgiye erişerek, işletme çıktılarını iyileştirmektir. Sistem içerisinde insan müdahalesi bulunmaz. Her şey otomatik gerçekleşir. MES’in en güzel tarafı ise sistem içerisinde verimliliğin azaldığı noktaları tespit edip, müdahale etme imkanı tanımasıdır. Bu güzel yönüne benzer bir yönü de; MES’in arızaları keşfedip, yine müdahale etme imkanı sunmasıdır. 

MES sayesinde tüketilen hammadde miktarı en aza indirilmeye çalışılır. Bununla beraber verim de arttırılmaya çalışılır. Bu sürecin devamında atık maddenin azaldığı görülmüştür. Ham maddede yapılan azaltma, hem maliyeti azaltmıştır hem de ürün kalitesini arttırmıştır. Fakat belirtmek gerekiyor ki MES’in tek başına işlev görmesi mümkün değildir. Diğer sistemlerle birlikte çalışılması MES’den en yüksek verimin alınmasını sağlayacaktır.


MOM


Manufacturing Operation Management, baş harflerinin kısaltılmasıyla oluşan MOM kısaltması Üretim operasyon yönetimi olarak Türkçeye çevrilebilir. Üretim sürecini tamamıyla izlemek ve kontrol altında tutmak için kullanılan bir sistemdir. Çeşitli faaliyetlerin gözlemlenmesini sağlamaktadır. Bu faaliyetlere: Performans analiz etmek, insan makine ara yüzünü görmek, kalite ve uyumluluğu ölçmek gibi örnekler verilebilir. MOM gözlemleri sırasında, bu faaliyetlerde bir hata gördüğünde düzeltmek ve verimliliği düşürmemek adına çalışır. 

MOM’ın temel görevi üretim, işçi ve çıktının kontrolünü sağlamak ve bu düzen içerisinde alınacak en büyük verimin alınmasını sağlamaktır. Kaliteli üretimler gerçekleştirilmek isteniyorsa MOM, genel sisteme dahil edilmelidir. Verimin artması demek, kalitenin artıp maliyetin azalması anlamına gelecektir.


MES Ve MOM Farkı


Bu terimler alanında uzman kişiler tarafından tanımlanırken hep tartışma konusu olmuştur. Bazı uzmanlar, MES ve MOM’ın aynı terimler olduğunu ifade ederken, bazı uzmanlar ise MES’in MOM’ın alt kümesi olduğunu söylemektedir. Bununla beraber görüşler sadece bu kadarla sınırlandırılmamıştır. Bazı uzmanlar MES ya da MOM terimlerinden bir tanesinin seçilmesi gerektiğini dile getiriyor. 

Uzman görüşlerinin arkasında, MES ve MOM sistemlerinin birbirinden ufak farklılıklarla ayrıldığını söyleyebilir ve MES’in, MOM’ın alt kümesi olduğu görüşüne katılabiliriz. Çünkü MOM içerisinde işçilik, nakliye gibi işlemleri barındıran, daha kapsamlı bir sistemdir. 

Fakat şunu da dile getirmek gerekiyor ki bu konuda uzmanların bir kısmı hala fikir sahibi değil. MES ve MOM arasındaki fark hala uzmanlar tarafından kafa karıştırıcı bir soru. Hem de bu fikirde olan yani MES ve MOM farkı konusunda fikri olmayan uzmanlar çoğunluğu oluşturuyor. Çünkü MES ve MOM terimleri için net bir tanım bulmak zor. Bunun sebebi MES ve MOM terimlerinin birçok anlamda kullanılması.